به گزارش سراج24، المانیتور در گزارشی به نوشته «سید حسین موسویان» با اشاره به جنگ سوریه و بنبست هستهای ایران، آن را مهمترین مسائل در دستور کار بینالمللی میداند که نیازمند یافتن فوری راهحلی ماندگار هستند. دیدار هفته گذشته «علی اکبر صالحی» ، وزیر امور خارجه ایران، از دمشق و عمان نشان داد که ایران نیز اولویت را به سوریه میدهد. صالحی در 7 مه، در مسیر خود به دمشق برای ملاقات با مقامات آنجا، از جمله بشار اسد، با ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن نیز دیدار کرد و بر نیاز به مذاکرات ملّی «سوریه-سوریه» ، جهت پایان یافتن جنگ داخلی که این کشور مسلمان را ویران ساخته، تأکید کرد.
*«جان کری» با استقبال سرد مسکو مواجه شد
«جان کری» وزیر امور خارجه ایالات متحده نیز که به دنبال پایان دادن به پشتیبانی روسیه از اسد در سوریه است، با استقبالی سرد در مسکو مواجه شد. «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهور روسیه، پیش از این که با کری در کرملین دیدار کند، او را سه ساعت در انتظار گذاشت و هنگامی که این دیپلمات ارشد امریکا از بحران جاری در سوریه صحبت میکرد، پوتین مرتباً در حال بازی با خودکار خود بود.
*بحران سوریه توسط پنج تحول عمده شکل گرفته است
بحران سوریه توسط پنج تحول عمده شکل گرفته است، که به شکل چشمگیری احتمال دستیابی به یک راهحل دوستانه را کاهش میدهد و در عوض به یک جنگ منطقهای در خاورمیانه شتاب میبخشد که پیامدهای عظیمی برای کشورهای منطقهای، یعنی ایالات متحده و اسرائیل، خواهد داشت.
* استفاده تکفیریها از سلاح شیمیایی
نخستین مورد درباره استفاده از تسلیحات شیمیایی در سوریه است. در ماه اوت سال 2012، «باراک اوباما» رئیس جمهور امریکا، به رئیسجمهور سوریه هشدار داد که استفاده از مواد شیمیایی، «خط قرمز» مداخله امریکا در درگیریهاست و سپس تصریح کرد که این اتفاق میتواند «روند بازی را تغییر دهد» . یکی از اعضای برجسته کمیسیون تحقیق سازمان ملل متحد تأیید کرد که شورشیان سوری از عامل شیمیایی عصبی سارین استفاده کردهاند. «کارلا دل پونته»، دادستان سابق دیوان محاکمات پژوهش در مورد جرائم جنگی در یوگسلاوی سابق و رواندا، اظهار داشت که شواهدی از مصاحبههای انجام شده با قربانیان، پزشکان و سایرین در کشورهای همسایه به دست آمده است. سخنگوی کاخ سفید، «جی کارنی»، تأیید کرد که از سلاحهای شیمیایی استفاده شده است، اما بر خلاف گزارش سازمان ملل، کارنی گفت که ایالات متحده در خصوص این که شورشیان آنها را به کار گرفته باشند تردید دارد.
* ارتباط عمیق شورشیان سوری با القاعده
دومین مورد در مورد ارتباط عمیق میان شورشیان سوری و القاعده است. گروههای شورشی سوری، از آغاز شورشها، اتحادهای قدرتمندی را با القاعده ایجاد کردهاند. یک رهبر سلفی اظهار داشت: «آنها [القاعده] در اوایل آنها [مخالفان سوری] را با حمایتهای فنی، نظامی و مالی، به ویژه در خصوص راهاندازی شبکههای جهادگران خارجی که به سوریه آورده شده بودند، پشتیبانی کردهاند. ... قطعاً هماهنگیهای بیشتری میان این دو گروه وجود خواهد داشت.»
* استراتژی امریکا در حمایت از افراطگرایان و شورشیان سوری
سومین مورد در مورد استراتژی امریکا در حمایت از افراطگرایان و شورشیان سوری است. «چاک هگل» ، وزیر دفاع امریکا، اخیراً اذعان داشته که واشنگتن شورشیان سوری را از مسلح شدن منع نمیکند. اوباما نیز تیم امنیت ملی خود را برای شناسایی روشهای افزایش چشمگیر حمایت امریکا از نیروهای مخالفان که در مبارزه با اسد هستند، به کار گرفته است. «کتلین هایدن»، سخنگوی شورای امنیت ملی امریکا اظهار داشت که «تجهیزات ارتباطی، زره، عینکهای مخصوص دید در شب و وسایل نقلیه، در میان موارد مورد بحث هستند.» علاوه بر این، منابع ارشد دولت نشان دادند که کاخ سفید فعالانه به تأمین اسلحه برای شورشیان توجه دارد.
* مسیر سیاست کنونی در واشنگتن و تلآویو، اشتباهی فاحش و بسیار کوتهبینانه است
مسیر سیاست کنونی در واشنگتن و تلآویو، یک اشتباه فاحش و بسیار کوتهبینانه است، چرا که به اسلامگرایان افراطی که رفتارشان نسبت به ایالات متحده و اسرائیل بسیار خصمانهتر از دولت سکولار اسد است، قدرت میبخشد. افراطگرایان در جرگه همان افرادی هستند که مرتکب حملات تروریستی 11 سپتامبر در نیویورک، و همینطور حملات تروریستی در لندن و مادرید شدند و اکنون نیز جنگهای فرقهای در سرتاسر خاورمیانه و فراتر از آن را هماهنگ میکنند. گروههای سلفی-جهادی تندرو به ایالات متحده، ترکیه، اسرائیل و کشورهای عربی، بیشتر از ایران صدمه خواهند زد. شکی نیست که تهران نفوذ خود در منطقه را از دست خواهد داد، اما همچنان در جبهه مقابل جای امنی خواهد داشت.
*اهداف حمله نظامی اسرائیل به سوریه
چهارمین مورد حمله نظامی اسرائیل به سوریه، با استفاده از نوعی جدید از سلاحها است. تلآویو دو هدف عمده از این حمله داشت. اول اینکه، با توجه به این که شورشیان در مقابل نیروهای اسد در حال از دست دادن برتری بودند، ترازوی قدرت را به نفع شورشیان کج نماید؛ و دوم اینکه، جنگ داخلی در سوریه را طولانیتر کند و بدین وسیله ضمانت نماید که این کشور در سالهای پیش رو ضعیف خواهد بود. وزیر امور خارجه سوریه نامهای به سازمان ملل و شورای امنیت امریکا فرستاده و بیان داشته که تجاوز اسرائیل نشاندهنده ارتباطی میان تلآویو و گروههای تروریستی فعال در سوریه، از جمله جبهه النصره مرتبط با القاعده، میباشد. بیش از 120 کشور عضو جنبش عدم تعهد، از شورای امنیت سازمان ملل خواستهاند که تجاوز اسرائیل را محکوم نمایند و «اقدامات لازم برای پیشگیری از تکرار آن را به عمل آورد، و به منظور جلوگیری از بدتر شدن اوضاع در منطقه، که ممکن است منجر به جنگهای منطقهای در مقیاس بزرگتر شده و آرامش و امنیت منطقهای و بینالمللی را به خطر اندازد، اسرائیل را در قبال این اقدام متجاوزانه و پیامدهای آن پاسخگو بداند.»
* تجاوز اسرائیل علیه حاکمیت سوریه، نقض جدی قوانین بینالمللی است
اوباما از تجاوز اسرائیل علیه حاکمیت سوریه پشتیبانی کرده است. رئیس جمهور امریکا اظهار داشت: «حکومت اسرائیل حق دارد حملات هوایی علیه سوریه راهاندازی نماید.» پوتین به «بنیامین نتانیاهو» ، نخستوزیر اسرائیل، و اوباما، هشدار داد که روسیه حملات بیشتر اسرائیل علیه دمشق را تاب نخواهد آورد و تأمین تسلیحات پیشرفته روسی به سوریه را تسریع خواهد کرد.
تجاوز اسرائیل علیه حاکمیت سوریه، که توسط ایالات متحده حمایت شده است، یک نقض جدی قوانین بینالمللی است. از هنجارها و اصول مندرج در منشور سازمان ملل متحد، میتوان به ماده 2، بند 4، در مورد منع «تهدید یا اعمال زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر کشوری» اشاره کرد.
* «جنگ مقبرههای مقدس»
پنجمین مورد درباره «جنگ مقبرههای مقدس» است. اخیراً، فرقهگرایان سنی، تروریستها و شورشیان در سوریه، مقبره حجر ابن عدی را با تخریب و نبش قبر آن، از بین بردهاند. حجر یکی از همدمان نزدیک حضرت محمّد (ص) و یکی از حامیان سرسخت امام اول شیعیان، علی بن ابیطالب (ع) ، که ارتش مسلمانان را در پیروزیهای آنها در چندین جنگ حیاتی رهبری میکرد، بوده است. هجر و پسرانش در نهایت به دستور معاویه، خلیفه اموی، یک «همدم» دوستداشتنی در میان سنیهای سلفی و منفور در میان شیعهها، به قتل رسیدند. در مارس 2013، شبهنظامیان تحت حمایت خارجیها، آرامگاه عمار بن یاسر، که یکی از همدمان حضرت محمّد (ص) بود را منفجر کردند. شورشیان از زمان آغاز ناآرامیها در سوریه، به چندی از اماکن مقدس، از جمله مساجد شیعه، حمله و آنها را ویران ساختهاند.
* تکفیریها جنگهای فرقهای و داخلی را در خارج از سوریه نیز ترویج خواهند کرد
سلفیهای افراطگرا، به احتمال زیاد «جنگ مقبرههای مقدس» را با تخریب زیارتگاههای مقدس شیعه در منطقه، خصوصاً در عراق و سوریه، گسترش خواهند داد و جنگهای فرقهای و داخلی را در خارج از سوریه نیز ترویج خواهند کرد. افکار عمومی مسلمانان، که از «جنگ مقبرههای مقدس» بیزار است، سیاستهای اخیر امریکا و اسرائیل را به عنوان مدرکی واضح از جانبداری از جنگهای فرقهای و داخلی، در نظر خواهد گرفت. حمله اسرائیل قطعاً موقعیت ترکیه، عربستان سعودی و دیگر حاکمان مسلمان که از شورشیان سوری پشتیبانی میکنند را تضعیف خواهد کرد. علاوه بر این، این کار اسد، روسیه، و ایران را قادر میسازد که این برداشت را در منطقه ایجاد نمایند، که اسرائیل و امریکا، و تروریستها، در کنار یکدیگر میجنگند.
* تاریخچه سیاست خارجی ایالات متحده در ایران، مملو از اشتباهات
بحران سوریه را میتوان از طریق دنبال کردن دیپلماسیای که در آن همه طرفین، با اشتراک قدرت از طریق یک انتخابات آزاد تحت نظارت سازمان ملل متحد، موافق هستند، حل و فصل نمود. چند دهه حمایت امریکا از دیکتاتورهای فاسد عرب، نظیر حسنی مبارک در مصر و زینالعابدین بن علی در تونس، ریشه حس ضد-امریکایی است که اکنون در جهان اسلام و به ویژه کشورهای عربی هویداست.
تاریخچه سیاستهای خارجی ایالات متحده در ایران، مملو از اشتباهات است: کودتای سال 1953 که تحت حمایت سازمان سیا بود، و باعث کنار رفتن مصدق، نخستوزیری که به صورت دموکراتیک انتخاب شده بود گشت و شاه بیرحم را به مدت 25 سال در قدرت نگاه داشت؛ حمایت از حمله صدام حسین به ایران طی سالهای 1980 و 1988؛ و تأمین مواد تسلیحات شیمیایی و فناوریها جهت استفاده علیه ایرانیان و کردهای عراق.
تحولات اخیر در سوریه و منطقه، نمایانگر نمونهای بارز از این است که آیا ایالات متحده سیاستهای ناکارآمد خود در منطقه را تغییر داده است یا خیر. متأسفانه، ایالات متحده با جانبداری از افراطگرایان در سوریه، پشتیبانی از حمله اسرائیل به یک کشور اسلامی دیگر، خاموش ماندن در مورد استفاده از تسلیحات شیمیایی توسط تروریستها در سوریه و چشمپوشی از مطالبات مشروع اکثریت مردم بحرین که برای دموکراسی تلاش میکنند، ثابت کرده است که همچنان همان سیاستهای همیشگی خود را در خاورمیانه حفظ کرده است.
*واشنگتن باید از اشتباهات خود درس بگیرد
واشنگتن باید به اندازه کافی از هزاران میلیارد دلاری که صرف هزینههای جنگهای امریکا در عراق و افغانستان شد و مرگهای دردناک و نابودیهایی که به همراه داشت و باعث شد ایالات متحده دچار بحران اقتصادی گردد، تجربه و درس گرفته باشد که مسیر خود را خاورمیانه تغییر دهد.
آن تجربه این است که جنگ سوریه از طریق یک ماجراجویی نظامی دیگر توسط امریکا حل نخواهد شد، به ویژه جنگی که احتمالاً بدترین دشمنان ایالات متحده را به قدرت خواهد رسانید.
در عوض، پاسخ این مشکل در یک راهحل سیاسی نهفته است که منافع مشروع ایران و تمامی احزاب منطقه را د
